در محیطهای حساس صنعتی مانند پالایشگاههای نفت و گاز و آزمایشگاهها، ریسک بالای وقوع انفجار، پرسنل و تجهیزات مستقر در این اماکن را در معرض خطرات جدی قرار میدهد. این وضعیت در خصوص پناهگاههای نظامی نیز صدق میکند. از منظر تأمین ایمنی، لازم است حداکثر تلاش برای پیشگیری از وقوع حوادث صورت پذیرد، اما در عین حال، باید تدابیری اتخاذ شود تا در صورت بروز حوادث پیشبینی نشده، میزان خسارات وارده به سازمان به حداقل ممکن کاهش یابد. دمپر ضد انفجار به عنوان ابزاری کارآمد در جهت ارتقاء هرچه بیشتر سطح ایمنی مورد استفاده قرار میگیرد. در این نوشتار، به تشریح جامع این نوع دمپرها خواهیم پرداخت.
تعریف و عملکرد دمپر ضد انفجار
یک پا لایشگاه نفت یا گاز را که مملو از مواد سوختنی است را تصور کنید؛ در هنگام بروز هرگونه آتشسوزی احتمالی مهمترین اقدام، مهار آن است چرا که اگر آتش از طریق کانالهای هوا یا دیگر دریچههای موجود به بخشهای مختلف سرایت کند، یک فاجعه به بار میآید. دمپر ضد انفجار بهدلیل طراحی خاصی که دارد؛ قادر است در مقابل موج انفجار مقاومت کرده و مانع از انتشار به بخشهای دیگر شود.
در چنین مواقعی گازهای سمی و دود ناشی از سوختن تجهیزات و وسایل یا سوخت موجود، برای پرسنلی که در مکان مذکور حضور دارند؛ بسیار خطرناک است و حتی امکان خفگی وجود دارد. یکی از عملکردهای دمپر ضد انفجار که از طریق همان مکانیزم بستن دریچه کانالها انجام میگیرد؛ جلوگیری از ورود دود و گازهای سمی است.
در واقع باید گفت استفاده از این نوع دمپر در نهایت منجر به نجات جان انسانها و سالم ماندن تجهیزات موجود و به حداقل رساندن صدمات احتمالی خواهدشد.
عملکرد
دمپر ضد انفجار در مواقع عادی که هیچ رویداد خاصی اتفاق نیفتاده است؛ عملکرد عادی سایر دمپرها را دارد و به ورود و خروج صحیح و جریان هوا کمک میکند. با این وجود، در زمان انفجار بمب یا اصابت موشک یا هر نوع آتشسوزی دیگری که با موج شدید همراه باشد؛ پرههای آن بهسرعت بسته میشوند.
سرعت در این مکانیزم بسیار حائز اهمیت است؛ به همین خاطر باید در ساخت این وسیله از فنرهای باکیفیت و استانداردی استفاده شود که قادر به تحمل فشار شدید انفجار را داشته باشد. لازم به ذکر است که این واکنش کاملا به شکل اتوماتیک انجام میگیرد. به این ترتیب؛ با وقوع حریق یا اصابت موشک بهویژه اگر در مسیر کانال باشد؛ تیغهها و پرههای دمپر ضد انفجار طوری طرحی شده است که مقاومت بیشتری در برابر انفجار مهیب را داشته باشد.
نحوه ساخت دمپر ضد انفجار
دمپر ضد انفجار سالها به دلیل عدم وجود توانایی و دانش کافی در زمینه طراحی و تست محصول، در ایران تولید نمیشد. به این جهت که مکانیزم عملکرد و شکل ظاهری آن به نسبت دمپرهای دیگر پیچیدهتر است و با توجه به اهمیت بالای آن باید با متریال بسیار باکیفیت و مقاوم ساخته شود.
با توجه به این مسئله و ضرورت استفاده از دمپر ضد انفجار، خرید و واردات این محصول از کشورهای اروپایی انجام میگرفت. مشکلات سیاسی و اقتصادی فراوانی همچون تحریمها و نوسان و افزایش شدید قیمت ارز که در کشور ما وجود دارد؛ هزینه بالایی را جهت واردات این کالا به کشور و شرکتها تحمیل میکرد.
ساخت دمپر ضد انفجار
با وجود تستهای فراوانی که روی دمپر ضد انفجار ساخت داخل انجام گرفتهاست؛ میزان مقاومت آن به شکل چشمگیری افزایش یافتهاست. یکی از اقدامات در این خصوص، انجام تغییراتی در ظاهر و قراردادن تیغه در پشت پرهها جهت مقاومسازی هر چه بیشتر بودهاست که با صرف زمان و هزینه فراوان نیروهای داخلی انجام گرفتهاست.
مزایا اختراع
این اقدام که موجب ساخت یک کالای ضروری در داخل کشور با کیفیتی قابل قبول شدهاست؛ مزایای فراوانی را به دنبال دارد:
صرفهجویی در هزینهها و عدم خروج ارز از کشور
اشتغالزایی برای نیروهای داخلی
تحویل سریع
قیمت مناسب
کارایی و عملکرد بهتر نسبت به نمونههای خارجی
مراحل ساخت
میزان ضخامت آهن بدنه براساس نظر کارشناسان و تستهای آزمایشگاهی تنظیم و مشخص میشود.
انجام برش لیزری برطبق نقشه و ابعاد کارشناسی شده.
خمکاری با پرس هیدرولیک براساس نقشه.
مونتاژ و جوشکاری بدنه طبق مشخصات نقشه.
اسمبل و سرهمبندی تمامی تجهیزات همانند: بوش یاطاقان، شفت و غیره.
تست عملکرد و کیفیت محصول تولیدشده.
قابلیت های دمپرهای ضد انفجار
ساختاری ایمن به دلیل وجود گریل های ایمن درهر دو طرف
ریست دستی برای اطمینان از شرایط ایمن هنگام راه اندازی مجدد
عملکرد با اختلاف فشار۱و۲ بار دریکطرف
ساختار بسیار مستحکم و مطمئن در برابر موج
ضخامت قاب و پره ۵ میلیمتر
جنس دمپرهای ضد انفجار
استیل
آهن